Wosk do świec – z którego wosku najlepiej wykonać świecę?

Wosk to serce każdej świecy, ale czym właściwie jest wosk do świec i z czego jest wykonany?

Głównym składnikiem każdej świecy, jest dobrej jakości wosk.

Zarówno początkującym, jak i doświadczonym twórcom świec nic nie zagwarantuje większego sukcesu niż idealnie dobrany wosk do świec.

Jaki powinien być idealny wosk?  Najlepszy to taki o powtarzalnej jakości, dobrym rozprzestrzenianiu się zapachu i długim czasie palenia. Robiąc własnoręcznie świece prędzej czy później zaczniesz zastanawiać się, jak powstaje wosk do świec.

Jeśli więc czujesz się trochę zagubiony wybierając wosk do świec lub po prostu chcesz mieć szerszą perspektywę, w tym artykule zebraliśmy najważniejsze informacje na temat tego surowca, niezbędnego do wytwarzania świec.

 

Skąd pochodzi wosk do świec? Krótki rys historyczny

Skoro już wiemy, że wybór odpowiedniego wosku ma znaczenie i bezpośrednie przełożenie na jakość świec, dowiedzmy się skąd pochodzi wosk?

Świece z wosku wytwarzane są od tysiącleci, a najwcześniejsze wzmianki o świecach woskowych możemy znaleźć już 5 000 lat wstecz. Nie jest jednak jasne, kto je właściwie wymyślił, ani gdzie na świecie pojawiły się jako pierwsze. Starożytni Egipcjanie używali świec z sitowia (w języku angielskim są znane jako rushlights), były to bardzo prymitywne świece, tworzone poprzez zanurzenie patyków w rozpuszczonym tłuszczu pochodzenia zwierzęcego.

W tradycyjnym rozumieniu, pierwsze świece przypisuje się starożytnym Rzymianom, którzy to wykorzystywali zrolowany papirus jako knot, zanurzony w tłuszczu zwierzęcym lub wosku pszczelim. Wówczas świece były szeroko wykorzystywane do oświetlania domostw po zmroku, stanowiły także pomoc dla podróżników i były wykorzystywane podczas obrządków religijnych. Starożytni Grecy świec używali powszechnie ku czci bogów. Wykorzystywanie wosków roślinnych zapoczątkowały z kolei starożytne Indie, gdzie wosk do robienia świec pozyskiwano z owoców drzewa cynamonowego, w Japonii zaś z orzechów.

W okresie od średniowiecza do czasów nowożytnych na kontynencie europejskim świece wytwarzano głównie z tłuszczu zwierzęcego, dobrze się palił i był stosunkowo łatwo dostępny. Wosk do świec łojowy pozyskiwano z mięsa krów i owiec.

Przełomem było pojawienie się na kontynencie europejskim wosku pszczelego, który w stosunku do tłuszczu zwierzęcego nie kopcił a świece paliły się równomiernie, nie wydając przy tym przykrego zapachu łoju. Był jednak produktem luksusowym.

W XIX wieku wynaleziono tłuszcz wielorybi, zwany spermacetem, który podobnie jak wosk pszczeli charakteryzował się wyższą trwałością w stosunku do łoju zwierzęcego i nie wydawał przykrego zapachu podczas palenia. 

Obecnie wosk do świec jest (na szczęście) wytwarzany bez użycia materiałów pochodzenia zwierzęcego, ale nadal ważne jest, aby dokładnie wiedzieć, co wchodzi w skład wybranego przez Ciebie wosku, jaki jest sposób jego pozyskiwania, oraz jaka jest jego charakterystyka.

 

Z czego składa się wosk do świec?

W dzisiejszych czasach można najczęściej spotkać trzy charakterystyczne rodzaje wosków: wosk sojowy, wosk parafinowy i wosk pszczeli. Wszystkie trzy rodzaje wosków mają różne składy chemiczne i każdy pozyskuje się inaczej. Różnią się od siebie nie tylko pod względem budowy i pozyskiwania, ale także pod względem wydajności.  

Parafina

Parafina to najtańszy i najszerzej dostępny rodzaj wosku na rynku. Spora część świec, produkowanych taśmowo przez duże koncerny, wykorzystuje jako bazę do świec wosk parafinowy. Jest tak chętnie wybierany dzięki jego zdolnościom do bardzo dobrego utrzymywania zarówno barwników, jak i zapachów przy zachowaniu minimalnych kosztów produkcji- świetnie nadaje się do dekoracyjnych świec wolnostojących ze względu na swoją strukturę.

Parafina to produkt uboczny przemysłu naftowego (konkretniej rafinacji ropy naftowej). Ponieważ ropa naftowa jest paliwem kopalnym, parafina nie jest ani biodegradowalna, ani naturalna. Na szczęście co raz więcej producentów świec ma świadomość szkodliwości parafiny i trzyma się z daleka od tego surowca zarówno ze względów zdrowotnych jak i środowiskowych. 

Świece wykonane przy użyciu wosku parafinowego są powszechnie znane z uwalniania do powietrza sadzy i toksyn, w tym kilku substancji rakotwórczych. Negatywny wpływ wosku parafinowego zarówno na zdrowie, jak i na środowisko, oraz coraz powszechniejszy zrównoważony rozwój wielu firm, spowodował, że produkcja świec wykorzystujących parafinowy wosk do świec jest szczęśliwie (stopniowo) ograniczana.

Niemniej piękny, kolorowy wosk do świec w fikuśnym słoiku w kusząco niskiej cenie nadal zachęca wielu konsumentów do zakupu świec parafinowych. 

 

Wosk sojowy

Ze względu na wiele negatywnych aspektów związanych z wykorzystaniem wosku parafinowego, wielu producentów świec decyduje się  na naturalny sojowy wosk do świec. 

Wosk sojowy to wosk roślinny wytwarzany wyłącznie z ekstrahowanych nasion soi. Ziarna soi są czyszczone, łamane, łuskane i zwijane w płatki, zanim będą gotowe do ekstrakcji oleju sojowego.

Wosk sojowy zyskał na popularności nie tylko ze względu na całkowicie naturalny skład, ale także ze względu na relatywnie niski koszt w porównaniu do wosku pszczelego, czystsze spalanie (w stosunku do wosku parafinowego) i dobrą dostępność. Wosk sojowy może palić się nawet o 60% dłużej niż parafina i jest doskonałym nośnikiem zapachu, bez konieczności stosowania dodatkowych wzmacniaczy zapachu czy antyutleniaczy.

Korzyści płynące ze stosowania wosku sojowego sprawiają, że producenci świec są w stanie wyprodukować wysokojakościowy produkt w stosunkowo korzystnej cenie, a w rezultacie zdobywają większe zadowolenie klientów.

 

Wosk pszczeli

Wosk pszczeli to jednocześnie prekursor i jeden z najstarszych rodzajów wosku dostępnych obecnie na rynku. Wosk pszczeli wytwarzany jest z woskowatych wydzielin brzusznych pszczół miodnych. To całkowicie naturalny wosk do świec i kolejna naturalna alternatywa dla parafiny, jest jednak dużo droższym surowcem niż wosk sojowy.

Wosk pszczeli jest używany przez pszczoły miodne do budowy uli o strukturze plastra miodu. Często wosk pszczeli jest ekstrahowany w tym samym czasie co miód i jest uważany za produkt uboczny przemysłu spożywczego.

Ze względu na swoje naturalne pochodzenie, wosk pszczeli może mieć kolor od białego do żółtego poprzez pomarańczowy, czerwony, a nawet brązowy. Podobnie jak miód, wosk pszczeli ma naturalnie słodki, miodowy, przyjemny aromat.

Naturalny kolor wosku pszczelego może jednak utrudniać farbowanie świecy za pomocą barwnika, ponadto ze względu na naturalnie związany z nim wyżej wspomniany słodkawy, miodowy aromat, może wpływać na końcowy zapach świecy po dodaniu olejków eterycznych lub zapachowych. 

 

Jakie inne rodzaje wosku do świec są dostępne?

Chociaż istnieją inne rodzaje wosków, których można używać do produkcji świec, są one zdecydowanie mniej powszechne i nieraz trudniej dostępne. Wybierając najlepszy wosk do świec warto poznać każdy z nich. 

 

Poniżej opowiemy także o innych odmianach wosków. Dobrze dobrany wosk do świec ma ogromne znaczenie. 

 

Wosk kokosowy

Podobnie jak olej kokosowy, wosk kokosowy stał się w ostatnich latach godnym uwagi dodatkiem w świecie wellness & spa. Ze względu na swoje drogocenne właściwości, jest chętnie wykorzystywany w świecach do masażu. 

Całkowicie naturalny wosk kokosowy, o powolnym, czystym spalaniu, zawiera subtelną słodycz, która zwykle dobrze komponuje się z innymi zapachami, a rozprowadzony na skórze podczas masażu, pozostawia przyjemny film na powierzchni skóry. Podczas spalania emituje bardzo mało sadzy i jest dobrym wyborem z punktu widzenia zrównoważonego rozwoju firmy.

Choć nie jest on tak popularny jak wosk sojowy czy pszczeli, jego naturalne właściwości oznaczają, że może wkrótce spotkamy się z większą ilością świec wykonanych z wosku kokosowego, szczególnie wspomnianych wcześniej świec do masażu. 
Wosk kokosowy choć ma dobre właściwości spalania jest dość miękkim woskiem, nie zda zatem egzaminu jako świeca do odlewów w formach do świec.

Wosk żelowy

Co ciekawe, wosk w żelu wcale nie jest woskiem. Zamiast tego jest to przezroczysta, gumowata mieszanina wykonana z żywicy polimerowej i oleju mineralnego.
Zaletą wosku żelowego jest przede wszystkim ułatwione tworzenie przezroczystych świec, które często zawierają kolorowe dodatki, takie jak barwiony piasek lub brokat. Ten rodzaj wosku oferuje unikalny produkt i ma dobre właściwości do łatwego utrzymywania zarówno zapachów, jak i barwników.
Dużym minusem „wosku” żelowego jest mocne nagrzewanie, zarówno samego wosku jak i naczynia w którym się znajduje, podczas spalania. Świece wykonane z takiego tworzywa są zatem ryzykowne w użyciu. Dodatkowo nie wszystkie olejki zapachowe mogą być dodawane do żelu, w związku z czym ma on ograniczone możliwości zapachowe.
Nie jest to surowiec naturalny, nie zda więc egzaminu jeśli jesteś zwolennikiem naturalnych świec.

Wosk palmowy

Wosk palmowy był kiedyś bardzo popularną, roślinną alternatywą dla wosku parafinowego. Długotrwałe, czyste spalanie i niska zawartość sadzy sprawiały, że wosk palmowy miał potencjał, aby stać się tak popularnym surowcem jak obecnie wosk sojowy.
Jednak od czasu, gdy rozeszła się wiadomość o tragicznym w skutkach wpływie oleju palmowego na wylesianie, sprzedaż wosku palmowego i innych produktów palmowych znacznie spadła. Dodatkowo owiane złą sławą produkty z zawartością tłuszczu palmowego odegrały tu kluczową rolę.
Większość producentów świec całkowicie bojkotuje ten rodzaj wosku i zaprzestała używania wosku palmowego do wyrobu świec. Priorytetowo traktuje w pełni zrównoważone, naturalne opcje, które nie powodują żadnych szkód ani dewastacji w naszym ekosystemie. Prawdopodobnie dlatego wosk palmowy został wyparty z rynku.

 

Odpowiadając na pytanie z którego wosku najlepiej wykonać świecę, odpowiedź nie jest jednoznaczna. Jeśli jesteś zwolennikiem naturalnych świec, warto rozważyć wosk do świec sojowy oraz wosk pszczeli. Jeśli ekologia nie ma dla Ciebie aż takiego znaczenia być może wosk parafinowy to trafione rozwiązanie. Należy pamiętać, że każdy wymieniony wosk do świec ma zarówno swoje wady jak i zalety. Czas spalania, temperatura topnienia, czystość spalania, zdolność do wiązania zapachów, barwników, koszt. 

Dodaj komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany. Wymagane pola są oznaczone *