Świece sojowe a parafinowe – czym się różnią i które wybrać?

Świeca sojowa i parafinowa mogą wyglądać bardzo podobnie. Różni je jednak przede wszystkim surowiec, z którego powstają, a częściowo również sposób zachowania podczas palenia.

Jeżeli szukasz świecy zapachowej do regularnego używania w domu, naszym wyborem jest wosk sojowy. Jest pochodzenia roślinnego i stanowi odnawialną alternatywę dla parafiny otrzymywanej z surowców kopalnych. Dobrze sprawdza się również w świecach zalewanych w szkle.

Nie oznacza to jednak, że każda świeca sojowa jest automatycznie lepsza od każdej parafinowej. Na jakość palenia bardzo mocno wpływają także knot, średnica naczynia, kompozycja zapachowa, receptura oraz sposób użytkowania świecy.

Dlatego zamiast dzielić świece na „zdrowe” i „toksyczne”, porównajmy to, co rzeczywiście ma znaczenie podczas zakupu.

Świece sojowe a parafinowe – najważniejsze różnice

Kryterium	Świeca sojowa	Świeca parafinowa
Pochodzenie wosku	olej sojowy poddany procesowi utwardzania	wosk mineralny pochodzenia naftowego
Rodzaj surowca	roślinny i odnawialny	kopalny i nieodnawialny
Tempo spalania	może spalać się wolniej	zależy od rodzaju parafiny i konstrukcji świecy
Sadza	w badaniach porównawczych soja może wytwarzać jej mniej	w części badań obserwowano większą emisję sadzy
Zapach	bardzo dobry efekt przy odpowiedniej recepturze	parafina również bardzo dobrze przenosi kompozycje zapachowe
Wygląd	często bardziej kremowy i matowy, możliwe naturalne zmiany powierzchni	zwykle łatwiej uzyskać bardzo gładką i powtarzalną powierzchnię
Cena	zwykle wyższa	często niższa
Zastosowanie	szczególnie popularny w świecach w naczyniach	bardzo wszechstronny, również w produkcji masowej
BARPAGO	stosujemy wosk sojowy bez parafiny	nie stosujemy

Tabela pokazuje typowe cechy obu surowców. Nie da się jednak przewidzieć jakości konkretnej świecy wyłącznie na podstawie rodzaju wosku.

Z czego powstaje wosk sojowy, a z czego parafina?

Podstawowa różnica pojawia się jeszcze zanim świeca zostanie zapalona.

Wosk sojowy powstaje z oleju sojowego

Po przetworzeniu nasion otrzymuje się olej sojowy. Następnie poddaje się go uwodornieniu, czyli procesowi zmieniającemu właściwości tłuszczu tak, aby otrzymać materiał stały odpowiedni do produkcji świec.

W efekcie powstaje wosk roślinny.

Soja jest surowcem odnawialnym, ponieważ można ją ponownie uprawiać. Nie oznacza to oczywiście, że jej produkcja nie ma wpływu na środowisko. Znaczenie ma między innymi pochodzenie surowca, sposób uprawy, przetwarzanie oraz transport.

To ważne rozróżnienie. „Roślinny” i „odnawialny” nie oznaczają automatycznie „bez wpływu na środowisko”.

Parafina jest woskiem mineralnym

Parafina jest mieszaniną węglowodorów pozyskiwaną z surowców naftowych. Jej właściwości można bardzo dobrze kontrolować, dlatego od wielu lat jest powszechnie wykorzystywana w produkcji świec.

Jest stosunkowo tania, łatwo dostępna i technologicznie przewidywalna. To jedna z przyczyn jej popularności w produkcji masowej.

Z punktu widzenia pochodzenia surowca różnica jest jednak wyraźna:

soja pochodzi ze źródła roślinnego i odnawialnego, natomiast parafina ze źródła kopalnego.

Jeżeli chcesz szerzej porównać również wosk pszczeli, kokosowy czy rzepakowy, zobacz nasz przewodnik po rodzajach wosku do świec.

Czy świece sojowe palą się dłużej od parafinowych?

To jedna z najczęściej powtarzanych zalet wosku sojowego. Ma podstawy, ale wymaga doprecyzowania.

W kontrolowanym badaniu Karamatollaha Rezaeiego, Tong Wanga i Lawrence’a Johnsona świece przygotowane z uwodornionego oleju sojowego spalały się istotnie wolniej od badanych świec parafinowych.

Nie oznacza to jednak, że można uczciwie obiecać, że każda świeca sojowa będzie paliła się np. 50% czy 100% dłużej od każdej parafinowej.

Na rzeczywisty czas palenia wpływają między innymi:

• masa wosku,
• średnica naczynia,
• rodzaj i grubość knota,
• temperatura tworzącego się basenu wosku,
• skład receptury,
• ilość i rodzaj substancji zapachowych,
• długość kolejnych sesji palenia.

Dlatego podczas porównywania dwóch gotowych produktów lepszym kryterium od samej pojemności opakowania jest deklarowany przez producenta czas palenia konkretnej świecy.

W BARPAGO małe świece sojowe 120 ml oferują czas palenia do 30 godzin, a warianty 200 ml – do 70 godzin. Aktualne warianty możesz zobaczyć w kategorii naturalnych świec sojowych.

Wosk sojowy, parafina i sadza – czy soja rzeczywiście pali się czyściej?

W tym miejscu łatwo trafić na dwa skrajne twierdzenia:

• parafina podczas palenia jest „toksyczna”,
• świeca sojowa nie emituje żadnych zanieczyszczeń.

Oba nadmiernie upraszczają temat.

Każda płonąca świeca jest źródłem produktów spalania. Płomień oznacza proces chemiczny, a jego przebieg zależy nie tylko od wosku.

W cytowanym wcześniej badaniu Rezaeiego, Wanga i Johnsona świeca parafinowa wytwarzała wyraźnie więcej sadzy niż badane świece z wosku sojowego. To realny argument przemawiający na korzyść soi.

Jednocześnie nowsze badania pokazują, dlaczego nie należy na tej podstawie tworzyć prostych obietnic zdrowotnych.

W badaniu emisji 24 specjalnie przygotowanych świec analizowano między innymi benzen, formaldehyd, tlenki azotu, pył PM2.5 oraz ultradrobne cząstki. Profile emisji różniły się w zależności od konstrukcji świecy i zastosowanych materiałów, a w większości analizowanych scenariuszy obliczone stężenia znajdowały się znacznie poniżej odpowiednich wartości odniesienia.

Z kolei badanie Andersena i współautorów dotyczące spalania świec w zaburzonych warunkach pokazało, że zarówno skład wosku, jak i knota wpływa na emisję sadzy i cząstek. Szczególnie niekorzystne jest niestabilne, migoczące spalanie.

Praktyczny wniosek jest znacznie bardziej użyteczny niż hasło „nietoksyczna świeca”:

wybór wosku ma znaczenie, ale równie ważne jest prawidłowe zaprojektowanie i użytkowanie całej świecy.

Jeżeli płomień jest bardzo wysoki, knot tworzy duży nagar albo świeca stoi w przeciągu i intensywnie kopci, należy ją zgasić i usunąć przyczynę problemu.

Więcej o poprawnym użytkowaniu znajdziesz w poradniku jak pielęgnować i prawidłowo palić świece sojowe.

Czy świeca sojowa pachnie lepiej od parafinowej?

Nie ma uczciwej podstawy, aby powiedzieć, że sam wosk sojowy zawsze daje mocniejszy zapach.

Parafina jest bardzo dobrym materiałem do produkcji intensywnie pachnących świec i właśnie dlatego nadal wykorzystuje ją wielu producentów. W technicznych zastosowaniach ceniona jest między innymi za dobre oddawanie kompozycji zapachowych.

Wosk sojowy również może zapewnić bardzo dobry zapach, ale rezultat zależy od całej receptury.

Na intensywność aromatu po zapaleniu wpływają między innymi:

• rodzaj zastosowanego wosku,
• kompozycja i jej stężenie,
• zgodność składników z danym woskiem,
• wielkość basenu roztopionego wosku,
• dobranie knota,
• średnica szkła,
• wielkość pomieszczenia.

Dlatego dwie świece wykonane z tego samego wosku mogą pachnieć zupełnie inaczej.

Ma to szczególne znaczenie przy naturalnych olejkach eterycznych. Poszczególne składniki mają różną lotność, intensywność i zachowanie pod wpływem temperatury. Samo zwiększenie ilości olejku nie jest więc prostym sposobem na otrzymanie lepszej świecy.

Jeżeli interesuje Cię ten temat, szerzej wyjaśniamy różnice między olejkami eterycznymi i kompozycjami zapachowymi.

Dlaczego świece sojowe mogą wyglądać mniej idealnie?

To różnica rzadziej omawiana w poradnikach, a bardzo przydatna podczas zakupów.

Naturalny wosk sojowy może mieć:

• bardziej matową powierzchnię,
• kremowy kolor,
• niewielkie nierówności po ponownym zastygnięciu,
• subtelne zmiany struktury podczas użytkowania.

Nie każda zmiana powierzchni świadczy więc o wadzie świecy.

Parafina pozwala zwykle łatwiej uzyskać bardzo gładkie, błyszczące i powtarzalne wykończenie. Z punktu widzenia masowej produkcji jest to zaleta technologiczna.

W świecach sojowych niewielkie różnice wizualne mogą natomiast wynikać z właściwości samego surowca.

Dla użytkownika najważniejsze jest coś innego: świeca powinna palić się stabilnie, tworzyć prawidłowy basen wosku i nie generować nadmiernej ilości sadzy.

Świeca sojowa czy parafinowa – która jest tańsza?

Jeżeli najważniejszym kryterium jest najniższa cena zakupu, parafina ma przewagę.

Jest szeroko dostępna, dobrze sprawdza się w produkcji przemysłowej i umożliwia tworzenie tanich świec w bardzo dużej skali.

Świece sojowe często kosztują więcej. Na cenę gotowego produktu wpływa jednak znacznie więcej niż sam wosk:

• rodzaj kompozycji zapachowej,
• jej jakość i stężenie,
• knot,
• szkło,
• wielkość partii produkcyjnej,
• sposób wykonania,
• opakowanie.

Dlatego porównywanie dwóch świec wyłącznie przez cenę słoika niewiele mówi o ich jakości.

Jeżeli regularnie palisz świece, warto patrzeć także na rzeczywisty czas użytkowania, skład oraz jakość spalania.

Nie każda świeca „sojowa” jest taka sama

Napis „świeca sojowa” nie powinien kończyć sprawdzania produktu.

Na rynku występują zarówno woski sojowe, jak i różnego rodzaju mieszanki. Mogą łączyć soję z innymi woskami roślinnymi albo z parafiną.

Mieszanka nie musi być z definicji zła. Blendy stosuje się między innymi po to, aby zmienić twardość, wygląd, temperaturę topnienia lub zachowanie zapachu.

Jeżeli jednak zależy Ci konkretnie na produkcie bez parafiny, sprawdź deklarację producenta zamiast zakładać to na podstawie samej nazwy świecy.

Podobnie postępuj z określeniami:

• „naturalna”,
• „ekologiczna”,
• „premium”,
• „handmade”.

To określenia marketingowe, które same nie opisują pełnego składu.

Rodzaj wosku to tylko część dobrej świecy

To prawdopodobnie najważniejsza rzecz, którą warto zapamiętać z całego porównania.

Świetnie zaprojektowana świeca nie powstaje przez samo zastąpienie parafiny woskiem sojowym.

Knot musi być dopasowany między innymi do:

• wosku,
• średnicy naczynia,
• kompozycji zapachowej,
• całej receptury.

Za mały knot może prowadzić do tunelowania i słabego basenu wosku. Zbyt duży może powodować nadmiernie wysoki płomień, szybsze zużywanie wosku i kopcenie.

Znaczenie ma także sposób użytkowania. Nawet dobra świeca może zacząć kopcić, jeżeli knot jest zbyt długi albo płomień znajduje się w przeciągu.

Dlatego rodzaj wosku jest ważnym kryterium zakupu, ale nie powinien być jedynym.

Dlaczego w BARPAGO wybieramy wosk sojowy?

W BARPAGO nie stosujemy parafiny w naszych świecach.

Wybieramy naturalny wosk sojowy przede wszystkim dlatego, że jest materiałem pochodzenia roślinnego, dobrze sprawdza się w świecach zapachowych w naczyniach i pozwala nam tworzyć produkt zgodny z kierunkiem, który przyjęliśmy dla marki.

Nasze świece sojowe powstają bez parafiny, sztucznych barwników oraz syntetycznych kompozycji zapachowych. Za zapach odpowiadają naturalne olejki eteryczne, a do spalania stosujemy bawełniany knot bez metalowego rdzenia.

Nie wybieramy soi dlatego, że chcemy nazwać parafinę „trucizną”.

Wybieramy ją dlatego, że jej pochodzenie, właściwości i sposób, w jaki możemy z nią pracować, lepiej odpowiadają produktom, które chcemy tworzyć.

To znacznie mocniejszy argument niż marketing oparty na strachu.

Jak wybrać dobrą świecę – 6 rzeczy, które warto sprawdzić

Przy kolejnym zakupie spójrz nie tylko na zapach i wygląd opakowania.

1. Sprawdź rodzaj wosku. Jeżeli zależy Ci na świecy bez parafiny, producent powinien jasno to komunikować.
2. Sprawdź źródło zapachu. Olejek eteryczny i syntetyczna kompozycja zapachowa nie są tym samym.
3. Zwróć uwagę na knot. Powinien być dopasowany do średnicy i receptury świecy.
4. Sprawdź deklarowany czas palenia. To bardziej praktyczna informacja niż sama pojemność słoika.
5. Nie oceniaj wosku sojowego wyłącznie po idealnie gładkiej powierzchni. Naturalny wosk może zmieniać wygląd podczas użytkowania.
6. Obserwuj płomień. Stabilny płomień bez intensywnego kopcenia jest ważniejszy niż marketingowa nazwa zastosowanego wosku.

Świece sojowe czy parafinowe – co ostatecznie wybrać?

Jeżeli szukasz przede wszystkim najtańszej świecy, parafina nadal może być atrakcyjnym rozwiązaniem. Ma również właściwości technologiczne cenione przez producentów, między innymi dużą przewidywalność i dobre oddawanie zapachu.

Jeżeli natomiast zależy Ci na roślinnym, odnawialnym surowcu i świecy bez parafiny, wosk sojowy jest naszym wyborem.

Nie trzeba przy tym przypisywać parafinie właściwości, których nie potwierdzają dobre dane.

Największą różnicę daje połączenie właściwego wosku z dobrze dobranym knotem, dopracowaną recepturą i odpowiednim sposobem palenia.

Właśnie dlatego przy zakupie świecy warto patrzeć na cały produkt, a nie tylko jedno słowo umieszczone na etykiecie.